Baghdad Metro USD18 Bilion Kembali Bernyawa - Apa Maknanya Untuk HSS Engineers?

Bayangkan sebuah bandar dengan hampir 10 juta penduduk, kesesakan lalu lintas yang teruk, dan hampir tiada sistem pengangkutan awam moden. Itulah realiti Baghdad hari ini. Untuk mengubahnya, kerajaan Iraq sedang merancang salah satu projek infrastruktur terbesar di Timur Tengah - projek Baghdad Metro bernilai sekitar USD18 bilion.

Apa yang menarik untuk kita di Malaysia? Sebuah syarikat tersenarai di Bursa Malaysia, HSS Engineers Berhad, memegang kontrak perundingan bernilai RM1.49 bilion dalam projek gergasi ini - kontrak luar negara terbesar dalam sejarah syarikat itu. Selepas hampir dua tahun penuh pasang surut, berita terkini pada Julai 2026 menunjukkan bayaran pertama akhirnya mula mengalir.

Dalam artikel ini, kita akan bongkar apa sebenarnya projek Baghdad Metro, kenapa ia tertangguh, apa perkembangan terbaru, dan yang paling penting - apa maknanya untuk pelabur Bursa Malaysia.

Apa Itu Projek Baghdad Metro?

Projek Baghdad Metro adalah rancangan untuk membina rangkaian metro automatik tanpa pemandu (driverless) sepanjang 148 kilometer di ibu negara Iraq. Menurut laporan Metro Rail Today, rangkaian ini akan merangkumi 7 laluan utama dengan 64 stesen, meliputi kira-kira 85% kawasan bandar Baghdad, dengan sasaran menampung sehingga 5 juta penumpang sehari.

Anggaran kos keseluruhan projek adalah antara USD17.5 bilion hingga USD18 bilion - bersamaan lebih RM75 bilion. Sebagai perbandingan, ini jauh lebih besar daripada projek MRT3 di Kuala Lumpur yang dianggarkan sekitar RM31 bilion.

Kenapa Iraq sanggup berbelanja sebesar ini? Selepas berdekad-dekad konflik, ekonomi Iraq kini bergantung besar kepada hasil minyak, dan kerajaan mereka mahu membina semula infrastruktur asas. Baghdad adalah antara bandar paling sesak di rantau itu, dan populasinya telah meningkat daripada 3 juta kepada hampir 10 juta penduduk dalam beberapa dekad. Metro adalah penyelesaian jangka panjang yang paling logik.

Kontrak RM1.49 Bilion: Peranan Syarikat Malaysia

Pada Julai 2024, HSS Engineers melalui usaha sama 50:50 dengan rakan kongsi lamanya di UAE, Consultant HSS LLC, memenangi kontrak perundingan pengurusan projek (PMC) dan penyeliaan pembinaan bernilai USD315.89 juta atau sekitar RM1.49 bilion, seperti dilaporkan The Star.

Skop kerja mereka termasuk semakan reka bentuk, penyeliaan proses prakelayakan kontraktor, audit kerja ukur, semakan spesifikasi prestasi projek, dan penyeliaan pembinaan. Elemen PMC bernilai 0.6% daripada kos pembinaan keseluruhan, manakala elemen penyeliaan pembinaan bernilai 1.2%.

Ini bukan kontrak kecil. Menurut Bernama, ia adalah kontrak luar negara terbesar pernah diperoleh HSS Engineers - syarikat kejuruteraan yang selama ini lebih dikenali dengan kerja perundingan untuk projek infrastruktur domestik seperti MRT, LRT dan lebuh raya di Malaysia.

Bahagian HSS daripada nilai kontrak PMC dianggarkan sekitar USD52.5 juta (lebih RM220 juta) - jumlah yang signifikan berbanding saiz syarikat.

Pasang Surut Projek: Pilihan Raya, Reka Bentuk Semula & Model PPP

Seperti kebanyakan megaprojek di negara sedang pulih daripada konflik, perjalanan Baghdad Metro tidak mulus. Selepas kontrak pembinaan awal diberikan kepada konsortium Perancis-Sepanyol-Turki pada 2024 dengan sokongan pembiayaan Deutsche Bank, projek ini berdepan beberapa halangan besar.

Pertama, pilihan raya parlimen Iraq pada November 2025 menyebabkan kemajuan projek terhenti seketika - kerajaan baru perlu menyemak semula komitmen fiskal negara. Kedua, timbul persoalan tentang struktur pembiayaan. Ketua Tabung Pembangunan Iraq (IDF), antara pembiaya utama projek, secara terbuka menyatakan tender awal dibuat secara tergesa-gesa dan mengenal pasti 34 perkara asas yang perlu disemak sebelum projek masuk fasa pelaksanaan.

Ketiga, dan paling penting, kerajaan Iraq memutuskan untuk mereka bentuk semula projek. Menurut International Finance, rancangan asal yang terlalu bergantung kepada terowong bawah tanah didapati tidak berdaya maju dari segi ekonomi. Sebabnya mudah difahami bila anda lihat kosnya:

• Landasan atas tanah: USD20 hingga USD30 juta setiap kilometer
• Landasan bertingkat (elevated): USD50 hingga USD70 juta setiap kilometer
• Terowong bawah tanah: sekitar USD200 juta setiap kilometer

Reka bentuk baru menggabungkan ketiga-tiga jenis laluan mengikut geografi dan tahap kesesakan setiap kawasan. Model pembiayaan juga beralih kepada perkongsian awam-swasta (PPP) dengan konsesi 30 tahun - bagi mengurangkan tekanan kepada kewangan awam Iraq. Bank Dunia dan Bank Eropah untuk Pembinaan Semula dan Pembangunan (EBRD) dilaporkan berminat untuk terlibat, manakala Iraq turut meminta bantuan IFC untuk menstruktur pembiayaan projek.

Kenapa Iraq Beralih Kepada Model PPP?

Untuk memahami kenapa struktur pembiayaan projek ini berubah, anda perlu faham keadaan fiskal Iraq. Lebih 90% hasil kerajaan Iraq datang daripada eksport minyak. Bila harga minyak tinggi, belanjawan negara selesa. Bila harga minyak jatuh, projek-projek besar menjadi beban yang sukar ditanggung. Membiayai projek USD18 bilion sepenuhnya daripada tabung awam adalah risiko besar untuk negara yang pendapatannya turun naik mengikut pasaran komoditi.

Dengan model PPP dan konsesi 30 tahun, pelabur swasta menanggung sebahagian besar kos pembinaan di hadapan, dan mendapat pulangan melalui hasil operasi metro dalam tempoh konsesi. Penglibatan institusi seperti Bank Dunia, EBRD dan IFC pula memberi keyakinan tambahan kepada pembiaya komersial - sesuatu yang kritikal untuk negara dengan profil risiko seperti Iraq. Bagi pemegang kontrak seperti HSS, struktur pembiayaan yang lebih mampan sebenarnya mengurangkan risiko bayaran tergendala dalam jangka panjang.

Bukan Baghdad Sahaja: Peluang Metro Najaf-Karbala

Perkembangan lain yang kurang mendapat perhatian: kerajaan Iraq turut meluluskan usaha sama Malaysia-Emiriah untuk projek Metro Najaf-Karbala, laluan yang menghubungkan dua bandar suci yang menerima jutaan pengunjung setiap tahun, terutamanya semasa musim ziarah Arbaeen.

Ini menunjukkan penglibatan Malaysia di Iraq bukan kontrak sekali lalu (one-off), tetapi kehadiran yang semakin berkembang dalam sektor infrastruktur rel negara itu. Jika projek Baghdad Metro berjalan lancar, ia menjadi rujukan (track record) yang kuat untuk syarikat Malaysia merebut lebih banyak kontrak di Timur Tengah - rantau yang sedang berbelanja besar untuk infrastruktur pengangkutan.

Perkembangan Terkini: Bayaran Pertama Mula Mengalir

Inilah bahagian yang paling penting untuk pelabur. Selepas kerajaan baru Iraq meluluskan penerusan projek pada Mei 2026, satu lagi perkembangan besar berlaku pada 8 Julai 2026 - Trade Bank of Iraq mengeluarkan surat kredit (letter of credit) untuk projek ini.

Menurut laporan Business Today, ini membuka jalan untuk HSS Engineers menerima bayaran pertama sebanyak USD0.75 juta, dengan tranche pertama penuh sebanyak USD5.2 juta (10% daripada bahagian HSS) dijangka diterima menjelang akhir suku ketiga 2026.

Kenapa ini penting? Sebab selama ini HSS telah melaksanakan kerja tanpa menerima bayaran tunai daripada Iraq. Setakat suku pertama 2026, kira-kira 21% daripada nilai kontrak telah diiktiraf dalam pendapatan kumpulan, tetapi aliran tunai operasi masih negatif secara marginal (tolak RM250,000 pada 1Q26, selepas aliran keluar RM7 juta bagi tahun kewangan 2025). Surat kredit ini mengubah persamaan tersebut - kerja yang telah dibuat kini mula bertukar menjadi tunai sebenar.

Bagi syarikat perundingan yang beroperasi dengan model asset-light, aliran tunai adalah nadi. Ini juga menjelaskan kenapa pasaran memberi reaksi positif kepada berita ini.

Apa Maknanya Untuk Saham HSS Engineers?

Untuk konteks, buku tempahan (order book) HSS Engineers berada sekitar RM2.1 bilion setakat Mac 2026 - antara yang tertinggi dalam sejarah syarikat - dengan anggaran RM600 juta daripadanya boleh dilaksanakan (executable). Kontrak Baghdad Metro adalah komponen terbesar dalam buku tempahan itu.

Firma penyelidikan CGS International mengekalkan panggilan "Add" ke atas saham ini dengan harga sasaran 81 sen, memetik dua pemangkin utama: bayaran Baghdad Metro yang mula mengalir, dan kemajuan projek MRT3 di Malaysia di mana HSS juga berpotensi mendapat kerja perundingan.

Selain Iraq, HSS turut menyasarkan kontrak baru bernilai RM300 juta untuk tahun kewangan 2026, dan telah pun memperoleh sekitar RM150 juta dalam tujuh bulan pertama - termasuk projek pemindahan air Jeniang, kerja infrastruktur jalan, dan projek pusat data. Sektor pusat data yang sedang rancak di Malaysia juga membuka peluang perundingan baru untuk syarikat kejuruteraan seperti HSS.

Satu perkara yang menarik tentang model perniagaan HSS: sebagai firma perundingan, mereka tidak menanggung kos bahan binaan, jentera atau buruh binaan seperti kontraktor. Model asset-light ini bermakna margin keuntungan setiap ringgit hasil biasanya lebih tinggi dan lebih stabil berbanding kontraktor pembinaan, yang margin mereka mudah terhakis oleh kenaikan kos bahan. Risiko utama firma perundingan bukan kos overrun, tetapi kutipan bayaran - dan itulah sebabnya isu surat kredit Iraq ini begitu penting kepada tesis pelaburan saham ini.

Namun perlu diingat: pengiktirafan pendapatan daripada kontrak Iraq bergantung kepada kelancaran bayaran. Mana-mana kelewatan baru akan memberi kesan kepada sentimen dan aliran tunai.

Risiko Yang Pelabur Perlu Timbang

Sebelum anda terus melompat masuk, mari kita nilai risiko dengan jujur. Melabur dalam syarikat yang pendedahannya besar kepada satu projek luar negara membawa beberapa risiko khusus:

1. Risiko geopolitik dan kestabilan Iraq. Iraq masih negara berisiko tinggi dari segi politik dan keselamatan. Perubahan kerajaan, ketegangan serantau, atau kejutan harga minyak boleh menjejaskan komitmen fiskal negara itu terhadap megaprojek.

2. Risiko kelewatan bayaran. Sejarah projek ini sendiri menunjukkan bayaran boleh tertangguh bertahun-tahun. Surat kredit adalah langkah positif, tetapi tranche-tranche seterusnya masih perlu dipantau.

3. Risiko reka bentuk semula. Projek sedang distruktur semula kepada model PPP dengan laluan hibrid. Sebarang perubahan besar pada skop boleh mengubah nilai kerja perundingan, sama ada menjadi lebih besar atau lebih kecil.

4. Risiko penumpuan (concentration risk). Kontrak Baghdad adalah bahagian terbesar buku tempahan HSS. Jika projek terhenti, kesannya kepada unjuran pendapatan adalah material.

Kos pembinaan yang meningkat secara global juga menjadi latar belakang penting - di Malaysia sendiri, kos pembinaan telah naik dua digit dan memberi tekanan kepada margin seluruh sektor.

Pengajaran Untuk Pelabur Bursa Malaysia

Cerita Baghdad Metro memberi beberapa pengajaran penting yang boleh diaplikasikan kepada mana-mana saham berkaitan kontrak:

Pertama, kontrak besar bukan bermakna tunai segera. Ramai pelabur teruja bila syarikat umum kontrak bernilai bilion ringgit, tetapi lupa bertanya: bila bayaran sebenarnya masuk? Dalam kes HSS, jarak antara pengumuman kontrak (Julai 2024) dan bayaran pertama (Julai 2026) adalah dua tahun. Kami pernah kupas perkara ini dalam artikel cara menilai pengumuman kontrak besar.

Kedua, pantau aliran tunai, bukan sekadar pendapatan. Pengiktirafan pendapatan secara perakaunan (21% daripada nilai kontrak) tidak sama dengan tunai di tangan. Penyata aliran tunai akan dedahkan realiti sebenar.

Ketiga, diversifikasi geografi ada dua mata pisau. Kontrak luar negara membuka pasaran baru dan margin yang berpotensi lebih tinggi, tetapi datang dengan risiko negara yang berbeza. Nilai setiap pendedahan mengikut merit.

FAQ: Soalan Lazim Tentang Projek Baghdad Metro

Apa itu projek Baghdad Metro?

Ia adalah projek rangkaian metro automatik tanpa pemandu sepanjang 148 km di Baghdad, Iraq, dengan 7 laluan dan 64 stesen. Anggaran kos keseluruhan sekitar USD18 bilion, dengan sasaran menampung sehingga 5 juta penumpang sehari.

Syarikat Malaysia mana yang terlibat dalam Baghdad Metro?

HSS Engineers Berhad (HSSEB), syarikat perundingan kejuruteraan tersenarai di Bursa Malaysia, melalui usaha sama 50:50 dengan Consultant HSS LLC dari UAE. Mereka memegang kontrak perundingan pengurusan projek dan penyeliaan pembinaan.

Berapa nilai kontrak HSS Engineers dalam projek ini?

Nilai kontrak usaha sama adalah USD315.89 juta (sekitar RM1.49 bilion). Bahagian HSS sendiri daripada kontrak PMC dianggarkan sekitar USD52.5 juta.

Adakah projek Baghdad Metro dibatalkan?

Tidak. Projek ini tertangguh dan sedang direka bentuk semula kepada model laluan hibrid dengan pembiayaan PPP, tetapi kerajaan baru Iraq meluluskan penerusannya pada Mei 2026 dan surat kredit telah dikeluarkan pada Julai 2026.

Bila projek Baghdad Metro dijangka siap?

Belum ada tarikh muktamad kerana projek sedang distruktur semula. Anggaran awal menyebut tempoh pembinaan sekitar empat hingga lima tahun selepas kerja bermula sepenuhnya.

Apakah risiko utama pelaburan dalam saham yang terdedah kepada projek ini?

Risiko utama termasuk ketidakstabilan politik Iraq, kelewatan bayaran, perubahan skop projek semasa reka bentuk semula, dan risiko penumpuan kerana kontrak ini adalah bahagian besar buku tempahan HSS.

Macam mana nak beli saham HSS Engineers?

Anda perlukan akaun CDS dan akaun trading dengan broker saham Malaysia. Selepas akaun aktif, cari kaunter HSSEB di Bursa Malaysia dan buat belian seperti saham lain.

Kesimpulan

Projek Baghdad Metro adalah contoh menarik bagaimana syarikat Malaysia mampu bersaing di peringkat global - tetapi juga peringatan bahawa megaprojek di negara berisiko tinggi datang dengan pasang surut yang menguji kesabaran pelabur. Dengan surat kredit dikeluarkan dan bayaran pertama mula mengalir, halangan terbesar HSS Engineers nampaknya mula terlerai, namun risiko pelaksanaan dan geopolitik kekal relevan. Seperti biasa, buat kajian sendiri dan nilai tahap risiko yang anda mampu tanggung - artikel ini bukan nasihat pelaburan.

Jika anda mahu mengikuti cerita seperti ini dengan lebih dekat dan mengambil peluang di pasaran saham, langkah pertama adalah memiliki akaun sendiri.

Buka akaun CDS anda hari ini untuk mula melabur di Bursa Malaysia dan juga saham luar negara seperti US dan Hong Kong.

Muat turun Ebook Asas Saham secara percuma untuk memahami langkah pertama dalam dunia pelaburan saham.

Bacaan Lanjut

• Pengumuman Kontrak Besar: Cara Trade Saham Pembinaan & Tech Selepas Berita 'Contract Win'
• Saham Pembinaan: MRT3, Project Mega & Bila Construction Cycle Pulih
• RM185 Bilion Masuk Malaysia - Siapa Untung Dari Boom Data Center?
• Kos Pembinaan Naik 12.59%, 4,708 PHK: 3 Amaran Menteri Ekonomi Untuk Pelabur Bursa