AS Siasat Malaysia Atas Lebihan Kapasiti Elektronik & Keluli: Apa Risiko Tarif Baru untuk Pelabur?
•By Maher Alias
This article is also available in English
Loading...
Amerika Syarikat (AS) baru sahaja membuka siasatan rasmi terhadap Malaysia di bawah Section 301 Akta Perdagangan 1974. Tuduhan? Malaysia dikatakan mempunyai lebihan kapasiti pengeluaran dalam sektor elektronik, mesin, dan keluli - yang menyebabkan barangan murah membanjiri pasaran AS dan menjejaskan industri tempatan mereka.
Langkah ini datang pada masa yang sangat sensitif - hanya beberapa minggu selepas Malaysia membatalkan perjanjian perdagangan dengan pentadbiran Trump, dan selepas Mahkamah Agung AS menghentikan tarif IEEPA. Apa yang sedang berlaku, dan apakah kesannya kepada pelabur di Bursa Malaysia?
Section 301 adalah undang-undang perdagangan AS yang memberi kuasa kepada Wakil Perdagangan AS (USTR) untuk menyiasat dan mengambil tindakan terhadap amalan perdagangan asing yang dianggap tidak adil. Ini termasuk subsidi kerajaan, lebihan kapasiti pengeluaran, dan amalan yang merugikan industri Amerika.
Siasatan ini dilancarkan pada 11 Mac 2026 oleh USTR Jamieson Greer, melibatkan 16 negara termasuk Malaysia, China, Kesatuan Eropah, Singapura, Jepun, Korea Selatan, dan lain-lain.
Menurut kenyataan USTR: "Banyak rakan dagang AS mengabaikan dasar berasaskan pasaran dan mengeluarkan lebih banyak barangan daripada yang boleh mereka gunakan secara domestik. Hasilnya ialah lebihan eksport yang menggantikan pengeluaran domestik AS."
Menurut data yang dipetik dalam siasatan USTR, kapasiti pengeluaran keluli Malaysia meningkat 22% antara 2018 dan 2022, walaupun permintaan domestik jatuh 25% dalam tempoh yang sama. Ini bermakna Malaysia mengeluarkan lebih banyak keluli daripada yang diperlukan, dan lebihan itu dieksport.
Malaysia merupakan hab pengeluaran semikonduktor dan elektronik terbesar di Asia Tenggara. Negara ini mempunyai lebihan dagangan sebanyak USD16 bilion dengan AS, didorong terutamanya oleh eksport elektronik dan mesin.
Selain lebihan kapasiti, siasatan ini turut menyentuh dakwaan penggunaan buruh paksa dalam sektor pembuatan - isu yang telah lama menghantui Malaysia terutama dalam industri sarung tangan dan elektronik.
Untuk memahami konteks penuh, kita perlu lihat kronologi peristiwa yang berlaku dalam tempoh 6 bulan lepas:
Presiden Trump melawat Malaysia dan menandatangani perjanjian perdagangan timbal balik dengan PM Anwar Ibrahim. Malaysia mendapat kadar tarif 19% - lebih rendah daripada kadar asal 25% - tetapi dengan syarat:
Perjanjian ini kontroversial kerana ada yang menganggap Malaysia memberikan terlalu banyak konsesi, termasuk dakwaan bahawa firma AS diberikan status Bumiputera di bawah perjanjian tersebut.
Pada 20 Februari 2026, Mahkamah Agung AS memutuskan bahawa tarif timbal balik Trump di bawah IEEPA adalah tidak sah. Ini mengubah keseluruhan landskap kerana asas tarif yang menjadi leverage untuk perjanjian bilateral telah jatuh.
Tekanan mula meningkat terhadap PM Anwar untuk membatalkan perjanjian yang ditandatangani dengan Trump, kerana asas tarif yang menjadi alasan perjanjian tersebut sudah tidak lagi sah.
Pada 15 Mac 2026, Menteri Perdagangan Antarabangsa Johari Ghani mengesahkan perjanjian perdagangan Malaysia-AS telah dibatalkan. Hanya 4 hari sebelum itu (11 Mac), AS sudah pun melancarkan siasatan Section 301 terhadap Malaysia.
Persoalannya: Adakah siasatan ini tindakan balas kerana Malaysia membatalkan perjanjian? Atau ia memang sudah dirancang? Jawapannya mungkin di antara kedua-duanya.
Jika siasatan mendapati amalan Malaysia "tidak munasabah atau membebankan perdagangan AS," USTR boleh mengambil tindakan berikut:
MITI (Kementerian Perdagangan Antarabangsa dan Industri) telah berkata mereka akan memberi penjelasan kepada AS mengenai isu ini. Orang awam dan pihak berkepentingan boleh menghantar ulasan melalui portal USTR sehingga 15 April 2026.
Sebagai pelabur, inilah yang anda perlu perhatikan:
Malaysia bukan satu-satunya negara yang disasarkan. Berikut senarai penuh 16 negara dalam siasatan:
Hakikatnya, ini adalah sebahagian daripada strategi perindustrian semula (reshoring) Trump yang mahu mengembalikan pembuatan ke tanah AS. Malaysia hanyalah satu daripada banyak sasaran.
Menurut analisis KR Institute (Khazanah Research), perjanjian tarif Malaysia-Trump mempunyai implikasi besar terhadap dasar perindustrian negara. Perjanjian asal memaksa Malaysia membeli barangan AS dalam jumlah besar, yang boleh mengurangkan fleksibiliti dasar perindustrian dan menjejaskan pembangunan industri tempatan.
Pembatalan perjanjian memberikan Malaysia lebih ruang untuk bergerak, tetapi siasatan Section 301 ini pula membuka risiko baru - tarif yang lebih tinggi tanpa sebarang "perjanjian perlindungan."
Belum pasti. Siasatan Section 301 adalah langkah pertama. Proses ini termasuk tempoh ulasan awam (sehingga 15 April 2026), pendengaran, dan keputusan akhir oleh USTR. Tarif hanya akan dikenakan jika siasatan mendapati amalan Malaysia merugikan AS.
Siasatan Section 301 boleh mengambil masa 6 bulan hingga lebih setahun. Walau bagaimanapun, pentadbiran Trump dikenali bertindak lebih pantas daripada biasa.
Kronologinya menunjukkan siasatan dilancarkan (11 Mac) sebelum pembatalan rasmi perjanjian (15 Mac). Jadi ia mungkin bukan tindakan balas langsung, tetapi hubungan kedua-dua peristiwa tidak boleh diabaikan.
Semikonduktor, elektronik, dan keluli adalah sektor paling berisiko kerana ia terlibat langsung dalam siasatan. Syarikat dengan pendedahan eksport AS yang tinggi seperti Inari, MPI, dan Ann Joo perlu dipantau rapat.
MITI telah berkata mereka akan memberi penjelasan kepada AS mengenai isu lebihan kapasiti dan buruh paksa. Malaysia juga boleh menghantar ulasan rasmi melalui portal USTR sebelum 15 April 2026.
Bergantung pada perkembangan. Jika saham sektor terlibat jatuh kerana ketakutan dan bukannya kesan sebenar, ia mungkin peluang. Tetapi pastikan anda faham risiko sebenar sebelum membuat keputusan.
Malaysia boleh berunding secara bilateral dengan AS, mengurangkan lebihan kapasiti secara sukarela, atau mengalihkan eksport ke pasaran lain. MITI perlu bertindak proaktif dalam tempoh ulasan awam.
Jangan buat keputusan berdasarkan ketakutan. Siasatan belum bermakna tarif. Pantau perkembangan, semak pendedahan AS setiap syarikat, dan diversifikasikan portfolio anda.
Siasatan Section 301 AS terhadap Malaysia adalah perkembangan serius yang pelabur perlu pantau rapat. Gabungan isu lebihan kapasiti, pembatalan perjanjian perdagangan, dan ketidaktentuan geopolitik boleh menjejaskan sektor utama di Bursa Malaysia. Namun, siasatan bukan bermakna tarif pasti - masih ada ruang untuk rundingan dan penjelasan.
Dalam situasi pasaran yang tidak menentu seperti ini, penting untuk pelabur kekal bermaklumat dan bersedia.
Buka akaun CDS melalui Mahersaham untuk mula melabur di Bursa Malaysia serta saham luar negara seperti US dan Hong Kong.
Muat turun Ebook Asas Saham percuma untuk fahami asas pelaburan dan pengurusan risiko.