Apa Itu Subsidi Bersasar? Siapa Yang Layak & Bagaimana Ia Berfungsi
•By Pengkaji Dasar
This article is also available in English
Loading...
Subsidi bersasar ialah pendekatan kerajaan dalam menyalurkan bantuan kewangan dan subsidi hanya kepada golongan yang benar-benar memerlukan, berdasarkan tahap pendapatan, komposisi isi rumah, dan pendapatan boleh guna.
Berbeza dengan subsidi pukal (blanket subsidy) yang dinikmati semua rakyat tanpa mengira status ekonomi, subsidi bersasar memastikan bantuan kerajaan sampai kepada kumpulan sasaran yang tepat - terutamanya golongan B40 dan sebahagian M40.
| Aspek | Subsidi Pukal | Subsidi Bersasar |
|---|---|---|
| Penerima | Semua rakyat (kaya & miskin) | Hanya golongan layak |
| Warganegara asing | Turut menikmati | Rakyat Malaysia sahaja |
| Ketirisan | ~50% bocor kepada golongan kaya | Ketirisan dikurangkan |
| Beban fiskal | Tidak mampan (RM26 bilion setahun) | Lebih mampan |
| Penjimatan | Tiada | ~RM15.5 bilion setahun |
Menurut Kementerian Kewangan Malaysia, peralihan kepada model subsidi bersasar membolehkan kerajaan menjimatkan berbilion ringgit yang sebelum ini bocor kepada golongan yang tidak memerlukan.
Peralihan kepada subsidi bersasar bukan berlaku semalaman. Ia melalui beberapa fasa penting:
Kerajaan mengumumkan hasrat beralih kepada model subsidi bersasar. Ketika itu, Malaysia membelanjakan RM45.184 bilion untuk subsidi bahan api sahaja. Namun, pelaksanaan ditangguhkan kerana keadaan ekonomi global yang tidak menentu.
Ini merupakan langkah pertama yang konkrit. Kerajaan memansuhkan subsidi pukal diesel di Semenanjung Malaysia, menetapkan harga runcit diesel pada RM3.35 seliter mengikut harga pasaran. Sebagai ganti, Sistem Kad Diesel Subsidi 2.0 (SKDS 2.0) diperkenalkan untuk 33 jenis kenderaan komersial yang layak.
Pencapaian terbesar dalam agenda subsidi bersasar - pelancaran BUDI MADANI RON95 (BUDI95). Program ini menggantikan subsidi pukal petrol RON95 dengan sistem yang lebih tersasar. Sekitar 90% rakyat Malaysia terus menikmati harga petrol bersubsidi pada RM1.99 seliter melalui portal BUDI95.
Belanjawan 2026 memperuntukkan RM15 bilion untuk STR dan SARA - peningkatan 30% berbanding tahun sebelumnya. Semua rakyat berusia 18 tahun ke atas menerima RM100 kredit SARA sekali bayar.
Berikut adalah semua program subsidi bersasar yang sedang berjalan di Malaysia:
Program terbesar yang melibatkan kira-kira 16 juta pemandu Malaysia.
Yang menarik, BUDI95 tidak menggunakan had pendapatan - semua rakyat dengan lesen memandu layak secara automatik. Hanya golongan T15 (15% terkaya) yang dikecualikan.
Menggantikan subsidi pukal diesel dengan sistem kad armada.
Selain kad armada, program BUDI Individu memberikan RM200 sebulan kepada individu yang memiliki kenderaan diesel, manakala BUDI Agri-Komoditi menyasarkan petani kecil.
Bantuan tunai bulanan untuk golongan B40.
Program bantuan tanpa tunai yang dimulakan pada Januari 2024 untuk membantu golongan rentan membeli keperluan asas.
SARA boleh digunakan di rangkaian runcit yang mengambil bahagian seperti Mydin, Tesco, dan Giant untuk membeli barangan keperluan harian yang diluluskan.
Program rebat sehingga RM40 sebulan untuk golongan miskin tegar.
Jika bil elektrik kurang daripada RM40, rebat menanggung keseluruhan bil. Jika lebih, rebat hanya meliputi RM40 sahaja.
Bermula Mei 2025, sistem eCOSS (Electronic Commodity Subsidy System) diperkenalkan untuk memantau penjualan minyak masak paket bersubsidi secara digital.
Program jualan barangan harian pada harga diskaun 10-30% yang dilaksanakan di seluruh 222 kawasan parlimen.
PADU (Pangkalan Data Utama) ialah pangkalan data berpusat kerajaan yang mengumpul maklumat sosioekonomi rakyat untuk menentukan kelayakan menerima subsidi bersasar.
Data yang dikumpul termasuk:
Setakat ini, PADU telah merekodkan profil 30.4 juta individu.
Malaysia sedang beralih daripada sistem B40/M40/T20 tradisional kepada pendekatan pendapatan boleh guna bersih:
Sistem Lama:
| Klasifikasi | Pendapatan Isi Rumah |
|---|---|
| B40 (Bawah 40%) | Di bawah RM5,250 |
| M40 (Pertengahan 40%) | RM5,250 - RM11,819 |
| T20 (Atas 20%) | Melebihi RM11,819 |
Sistem Baharu (2025 dan seterusnya):
Kerajaan kini menggunakan pendekatan pendapatan boleh guna yang mengambil kira perbelanjaan asas dan bilangan tanggungan - bukan sekadar pendapatan kasar. Ini bermakna seseorang yang berpendapatan tinggi tetapi menanggung ramai ahli keluarga mungkin masih layak menerima bantuan.
Peralihan kepada subsidi bersasar memberikan penjimatan yang ketara kepada kewangan negara:
| Program | Penjimatan Tahunan |
|---|---|
| Rasionalisasi diesel | RM4.0 bilion |
| Penyasaran RON95 (T15 dikecualikan) | RM8.0 bilion |
| Subsidi lain (telur, ayam, dll.) | RM3.5 bilion |
| Jumlah | RM15.5 bilion |
Sebelum rasionalisasi, kira-kira 50% subsidi bocor kepada golongan kaya dan warga asing. Wang yang dijimatkan kini disalurkan semula kepada program bantuan seperti STR, SARA, dan PGRM.
Peruntukan subsidi keseluruhan juga menunjukkan trend menurun yang sihat - daripada RM61.4 bilion (2024) kepada RM52.6 bilion (2025), mencerminkan keberkesanan pendekatan bersasar.
Walaupun subsidi bersasar secara teorinya lebih cekap, pelaksanaannya bukan tanpa cabaran.
Rakyat bimbang pemansuhan subsidi pukal akan mencetuskan kenaikan harga barang. Walaupun kerajaan memberi jaminan, risiko inflasi pengguna tetap wujud terutamanya dalam tempoh peralihan.
Sebelum subsidi bersasar, ketirisan mencecah RM26 bilion setahun. Walaupun sudah dikurangkan, masih terdapat isu seperti penyeludupan bahan api bersubsidi ke negara jiran dan penyalahgunaan kad armada diesel oleh pihak tertentu.
Pelaksanaan berbeza antara Semenanjung dan Sabah/Sarawak (yang masih mengekalkan subsidi diesel pukal) menimbulkan persoalan keadilan. Kawasan luar bandar juga mungkin sukar mengakses program seperti PGRM secara konsisten.
Pendaftaran PADU tidak wajib tetapi amat digalakkan. Data yang tidak dikemas kini boleh menyebabkan anda hilang kelayakan untuk menerima subsidi tertentu. Daftar atau kemaskini di padu.gov.my.
Had maksimum ialah 300 liter sebulan pada harga RM1.99 seliter. Pembelian melebihi kuota dikenakan harga pasaran RM2.60 seliter.
Golongan T15 (15% terkaya) tidak layak. Namun, sekitar 85-90% rakyat Malaysia masih menikmati harga bersubsidi.
Tidak. Semua program subsidi bersasar hanya untuk warganegara Malaysia yang mempunyai MyKad yang sah.
Anda boleh menyemak melalui beberapa portal rasmi - BUDI95 untuk subsidi petrol, strsara.my untuk STR dan SARA, dan mysubsidi.kpdn.gov.my untuk subsidi diesel.
Data yang lapuk mungkin menyebabkan sistem menilai kelayakan anda secara tidak tepat. Anda mungkin kehilangan akses kepada subsidi yang sepatutnya anda layak terima.
Integrasi QR code pada MyKad untuk pembelian minyak masak bersubsidi dijadualkan bermula 1 Jun 2026.
Secara teori, subsidi bersasar mengurangkan beban fiskal kerajaan tanpa menaikkan harga untuk majoriti rakyat. Namun, tempoh peralihan mungkin menyaksikan sedikit kenaikan harga di sesetengah sektor.
Subsidi bersasar merupakan langkah strategik kerajaan Malaysia untuk memastikan bantuan kewangan sampai kepada golongan yang benar-benar memerlukan. Dengan penjimatan tahunan RM15.5 bilion dan liputan lebih 85% rakyat, ia menandakan era baharu dalam pengurusan kewangan negara - walaupun cabaran pelaksanaan masih perlu ditangani.
Memahami dasar fiskal dan subsidi kerajaan adalah langkah pertama ke arah membuat keputusan kewangan yang bijak.
Jika anda ingin mula melabur untuk masa depan, buka akaun CDS untuk melabur di Bursa Malaysia dan juga saham luar negara seperti US dan Hong Kong melalui mahersaham.com/akauncds.
Muat turun juga ebook percuma Asas Saham untuk memahami asas pelaburan di mahersaham.com/ebookasas.